Eetproblemen en autisme

Veel kinderen en jongeren met autisme krijgen in hun leven te maken met zogenaamde comorbide stoornissen. Deze comorbide stoornissen zijn stoornissen waar je meer “vatbaar” voor bent als je al een andere stoornis hebt. Soms komt dit omdat stoornissen op elkaar lijken of een bepaalde overlap hebben (autisme en ADHD) of omdat stoornissen een oorzaak-gevolg relatie kunnen hebben (autisme en depressie). Ook bij autisme zijn enkele comorbide stoornissen bekend. Deze zijn:

Veel kinderen en jongeren met autisme hebben moeite om gezond of voldoende te eten. Dit kan zo moeilijk zijn, dat er zelfs kan worden gesproken van een eetstoornis. In dit artikel wil ik enkele oorzaken die aan de grondslag van de eetproblemen kunnen liggen bespreken. Natuurlijk geef ik ook wat tips hoe je met deze problemen om kan gaan. Als de eetproblemen echt ernstig worden, schakel dan altijd extra hulp in!

Hypergevoelig

snoepAls uw zoon of dochter hypergevoelig is dan betekent dit dat bepaalde zintuigelijke waarneming extra hard binnenkomen.. Veel kinderen en jongeren zijn bijvoorbeeld hypergevoelig voor geluid. Andere mensen horen misschien het geluid van de radio, maar iemand met autisme hoort ook de buurman die de trap op loopt, de auto’s die voorbij rijden, het ademen van de persoon naast zich en in de verte een sirene. Teveel van dit soort prikkels kunnen zorgen voor een zogenaamde overload. Ook tijdens het eten kan hypergevoeligheid in de weg staan om van de maaltijd te kunnen genieten. Zo kan het geluid van iedereen die eet enorm storend zijn zoals Kees (een man met autisme) ook vertelt in zijn documentaire (rond 25.30 minuten is het fragment). Maar ook de smaak van specifiek  voedsel kan te sterk of te vreemd zijn. Eten dat heel felgekleurd is ziet er te druk uit en eten dat helemaal door elkaar zit (zoals pasta) kan verwarrend zijn.

Hypogevoelig

Het tegenovergestelde van hypergevoelig is hypogevoelig en ook dit kan zorgen voor eetproblemen. Zo kan iemand die hypogevoelig is soms minder goed voelen wanneer hij of zijn honger of dorst heeft. Ook kan het eten of drinken naar niets smaken en maar een saaie bedoening zijn.

Structuur

Veel kinderen en jongeren met autisme houden van structuur en dus ook tijdens het eten zullen ze enige structuur willen zoeken. Bijvoorbeeld door het eten op een bepaalde manier op het bord te willen zien liggen. Of door altijd op dezelfde tijd te eten of op dezelfde plaats. Verschillen in voedsel die anderen misschien niet opvallen; zullen iemand met autisme waarschijnlijk wel opvallen en ervoor zorgen dat hij of zij niet meer wil eten. Bijvoorbeeld als de wortels een keer gekocht zijn bij een andere supermarkt. Sommige kinderen en jongeren met autisme willen bepaalde kleuren voedsel niet eten, of vinden de benaming van sommige gerechten afschuwelijk waardoor het niet meer gegeten kan worden. Daarnaast is het proberen van nieuwe dingen ook een hele uitdaging, omdat deze voeding nog niet in de vaste structuur past. Als laatste kan eten voor sommige kinderen en jongeren simpelweg te lang duren en kunnen ze niet 30 minuten op hun stoel blijven zitten.

Ziekte of pijn

1117254_73373801Als u zoon of dochter eigelijk altijd wel goed at, maar dat nu ineens niet meer doet, kan het ook zijn dat zij ziek zijn of pijn hebben. Kinderen en jongeren met autisme kunnen soms moeilijk uitleggen dat hun mond pijn doet als ze eten, of dat ze zich misselijk voelen. Probeer altijd eerst te controleren of de eetproblemen te verklaren zijn door bijvoorbeeld een griep of pijn in de mond. Een vrij logische maar soms toch vergeten verklaring bij veel jongeren is een beugel. Als een beugel er pas net is, is iedereen meestal vrij alert op veranderingen, maar ook als de beugel net is strakker gedraaid kan het zijn dat iemand minder gaat eten.

Tips

Probeer altijd eerst te achterhalen waar de eetproblemen vandaan komen, zodat je ook op een juiste manier kan proberen om deze te verminderen. Soms is de verklaring eenvoudig en is iemand bijvoorbeeld gewoon ziek. Enkele tips die kunnen helpen:

  • Probeer altijd rond dezelfde tijd te eten en zorg voor een vaste plek om te eten (altijd stipt dezelfde tijd kan later voor problemen zorgen!). Zo kan je zeggen dat je altijd gaat eten na het uit laten van de hond. Dit kan natuurlijk verschillen per dag hoe laat dit precies is, maar er is toch een duidelijke plek in de dag wanneer er wordt gegeten. Op deze manier kan iemand autisme zich ook even voorbereiden op het eten.
  • Spreek af hoeveel er minimaal gegeten moet worden voor ze van tafel mogen.
  • Spreek af hoelang ze minimaal aan tafel moeten blijven en zet eventueel een time-timer ter ondersteuning.
  • Bied eten op dezelfde manier aan door bijvoorbeeld altijd hetzelfde bord te gebruiken en verschillende voeding apart van elkaar te leggen. Een gourmet bord is meestal erg fijn omdat dit verschillende vakjes heeft.
  • Zorg ervoor dat tijdens het eten andere storende factoren uit of weg zijn zoals de tv, radio of speelgoed.
  • Laat zien waar het eten vandaan komt en hoe het gemaakt wordt. Meehelpen in de keuken is niet alleen leuk, maar kan er ook voor zorgen dat het eten van een gerecht leuker wordt.
  • Maak een lijst met “lust ik wel” en “lust ik niet” en hang deze in de keuken. Bij een nieuw gerecht kan je dit eerst laten proeven en daarna kan je het erbij schrijven in een van de twee kolommen op de lijst.

 

Schoolweigering en autisme

Een veel voorkomend probleem bij kinderen en jongeren met autisme is schoolweigering. Hiermee wordt bedoelt dat kinderen helemaal niet meer naar school durven of willen. Dit is niet te vergelijken met spijbelen, want spijbelen heeft te maken met bepaalde lessen niet willen volgen. Hoewel de problemen bij iedereen natuurlijk anders zijn, wil ik in dit artikel een aantal oorzaken en tips bespreken die misschien kunnen helpen.

Pesten

Pesten is waarschijnlijk de meest voorkomende reden waarom kinderen niet meer naar school willen. Niet alleen als iemand zelf gepest wordt, maar ook als er in een klas veel wordt gepest, kunnen leerlingen bang zijn om naar school te gaan. Pesten is een lastig probleem omdat veel scholen en leerkrachten denken dat ze alleen d1066564_60279004e persoon die gepest wordt moeten helpen. Dit terwijl vaak ook de kinderen die pesten geholpen moeten worden! Als er gepest wordt op school, of zelfs in de klas van jouw zoon of dochter, praat daar dan altijd eerst met je zoon of dochter over. Probeer goed in te schatten hoe erg het pesten is, want soms lijkt het erger dan het is, of andersom. Vervolgens is het belangrijk dat het pestprobleem ook wordt besproken met de school. Probeer dit het liefst met de toestemming van jouw zoon of dochter te doen, en niet achter hun rug om. De school moet uiteraard optreden tegen het eventuele pestgedrag en ervoor zorgen dat iedereen weer veilig naar school kan. Probeer hierin ook mee te denken met school, maar verwacht niet dat een school binnen twee dagen alles opgelost kan hebben. Als je merkt dat de school niet genoeg doet, of dat het ze niet lukt om het pesten te stoppen, twijfel dan niet om van school te wisselen. Het zal even moeilijk zijn, maar uiteindelijk kan een nieuwe school een grote verbetering zijn.

Veiligheid

School is verantwoordelijk voor de veiligheid van hun leerlingen. Als iemand zich niet veilig voelt op school moet dit zeker niet worden genegeerd. Kinderen met autisme kunnen zich soms sneller niet veilig voelen op school, omdat zij sociale situaties anders kunnen interpreteren. Wat andere een klein voorval vinden, is voor iemand met autisme misschien wel de reden om zich onveilig of bedreigd te voelen. Voorbeelden kunnen zijn: veel harde geluiden of mede-leerlingen die in de pauze ruige spelletjes spelen. Wederom is het belangrijk om het hier met school over te hebben en samen te zoeken naar een oplossing. In deze situatie  kan een oplossing vaak beter gericht zijn op jouw zoon of dochter in plaats van op de omgeving zelf. Je kan bijvoorbeeld andere leerlingen moeilijk verbieden om buiten te voetballen, maar je kan wel voorstellen dat je zoon of dochter tijdens de pauze binnen mag blijven.

Chaos

School kan ontzettend chaotisch zijn en voor kinderen met autisme kan dit erg vermoeiend zijn. Vijf dagen in de week naar school met drukke kinderen, huiswerk, verschillende leerkrachten, verschillende lokalen, heen en terug fietsen door druk verkeer, herrie in de pauze en ga zo maar door. Het vergt nogal wat van iemand met autisme. Als je merkt dat je zoon of dochter erg moe thuis komt, of de vrijdag vaak thuis moet blijven, overleg dan met school wat je kan aanpassen. Zeker op het speciaal onderwijs zijn er veel dingen die geregeld kunnen worden om de schooldag wat minder chaotisch te maken. Enkele voorbeelden zijn:frustrated_teen_boy_student_H

  • Vaste plek in elke klas
  • Tijdens de pauze binnen mogen blijven
  • Een scherm op de tafel
  • Ipod of MP3 op mogen hebben tijdens extra rumoerige lessen (zoals techniek of handvaardigheid)
  • Elke dag op dezelfde tijd naar en van school

Overbelasting

Bij alle bovenstaande oorzaken kan overbelasting optreden, wat uiteindelijk de reden is dat kinderen helemaal niet meer naar school willen of durven. De bovenstaande tips zijn vooral om schoolweigering te voorkomen. Als jouw zoon of dochter echt niet meer naar school kan, dan is het belangrijk om helemaal opnieuw te beginnen. Als iemand een burn out krijgt, begint hij of zij ook niet direct met volle dagen werken. Bouw het naar school gaan daarom ook langzaam weer op en probeer de belangrijkste knelpunten eerst op te lossen. Zo kan je beginnen met 1 ochtend in de week naar  school (het liefst de ochtend met de leukste vakken) en dat opbouwen naar 2 ochtenden, 3 ochtenden, anderhalve dag en ga zo maar door. Een belangrijkste tip: ga nooit te snel! Als het dan niet lukt kan dit faal ervaringen opleveren waardoor je weer helemaal opnieuw moet beginnen.

De belangrijkste tip die ik kan geven ter voorkoming van schoolweigering of het omgaan met schoolweigeringen is overleg met de juiste personen op school. Als je merkt dat de school niet kan of wil mee helpen kijk dan of je zoon of dochter naar een andere school kan. Het klinkt misschien als een drastische oplossing, maar soms is een frisse start het beste.

 

December en autisme

Terwijl ik dit artikel schrijf, is het halverwege december en heb ik al heel veel kerstliedjes en harde knallen gehoord. Hoewel de decembermaand voor velen een leuke en spannende maand is, vinden kinderen en jongeren met autisme er vaak maar weinig aan. Deze maand zit voor anderen misschien vol met gezellige dagen, voor hen is het eerder een maand die ontzettend druk en chaotisch is. Hoewel de feestdagen zelf maar ongeveer 4 a 5 dagen in beslag nemen in deze maand, staat de hele maand in het teken van de feestdagen. In een vorig artikel schreef ik hoe je de feestdagen beter kan overleven, en ik dit artikel wil ik je graag wat tips geven voor de gehele maand december!

Eten

In de decembermaand wordt een heleboel gegeten! Daarnaast wordt er vaak niet zomaar wat gegeten, maar wordt er van elke maaltijd een heus drie-gangen diner gemaakt. Voor kinderen en jongeren met autisme is eten soms al een probleem en in deze maand wordt dat probleem vaak alleen maar groter. Vreemde smaken, een tafel vol onbekende gerechten en de halve familie eet mee. Dat geeft behoorlijk wat stress en het is verstandig om in deze situaties geen onhaalbare doelen te stellen. Is jouw zoon of dochter een moeilijke december en autismeeter? Maak dan de afspraak dat er in ieder geval twee van zijn of haar favoriete gerechten bij staan. Probeer ook voorzichtig eens iets nieuws te introduceren, in deze maand heb je daar veel kans voor! Lukt het niet om met zijn alle drie uur lang (gezellig) aan tafel te blijven zitten? Maak dan de afspraak dat je na bijvoorbeeld 15 minuten van tafel af mag of dat je minstens 1 bord leeg eet voor je van tafel af mag.
En de belangrijkste tip: spreek met elkaar van te voren altijd goed af wat er gaat gebeuren. Hoe laat gaan jullie eten? Wat gaan jullie eten? Wie eten er mee, of bij wie gaan jullie eten? Maak geen afspraken die je niet kan nakomen! Als je niet zeker weet hoe laat je aan tafel kan gaan, geef dan ook nog geen exacte tijd, maar een schatting.

Muziek

Sinterklaasliedjes, kerstliedjes, het glazen huis en de top 2000, de decembermaand is een hele muzikale maand. Als je niet zo’n fan bent van Mariah Carey, Wham of Queen dan heb je het deze maand best zwaar. Er valt namelijk bijna niet te ontkomen aan deze artiesten! De makkelijkste tip als je dit wil voorkomen is gewoon je radio deze maand even niet aan te zetten. Neem lekker een cd mee voor in de auto en zet je wekker voorlopig weer even op een irritante piep in plaats van op de radio. Als je boodschappen gaat doen kan je voor de zekerheid zelfs een mp3-speler meenemen om eventuele irritante liedjes snel te kunnen overstemmen. Voor veel kinderen kan het ook erg verwarrend zijn als ze al op 7 december de hele dag kerstliedjes horen, een kerstboom in de woonkamer zien en misschien zelfs al pakjes onder de boom zien liggen, terwijl eerste kerstdag pas veel later is. Probeer daarom dit soort liedjes (en alles wat er bij hoort) echt pas zelf te gaan draaien als het bijvoorbeeld kerstvakantie is.

Vuurwerk

Een van de meest vervelende dingen voor kinderen en jongeren met autisme in deze maand is het vuurwerk. De harde knallen en felle flitsen komen hard binnen bij deze kinderen en zijn vaak ook volkomen onverwacht. Ondanks het feit dat vuurwerk verboden is op alle dagen (behalve op oud&nieuw) zal je menig rotje eerder horen knallen. Als gezin kan je hier weinig aan doen, behalve proberen zo goed mogelijk ermee omgaan. Ga niet meer alleen naar buiten, vooral niet als het donker is en let goed op. Loop of fiets een paar dagen mee naar school en laat samen de hond uit. Voor oudejaarsavond kan je misschien aan je buren vragen wie er allemaal vuurwerk gaan afsteken en rond 12 uur kan je natuurlijk lekker binnen blijven en kijken naar het vuurwerk, veilig achter een raam. Wordt er bij jou in de buurt echt heel veel vuurwerk afgestoken en is het elk jaar weer veel herrie? Misschien kan je tijdens oud&nieuw dan bij iemand langsgaan waar het rustiger is. Bijvoorbeeld een opa of oma die in een rustig dorp woont of een oom of tante die een boerderij hebben?

De hele maand

Er gebeurt nogal wat in de maand december en ik begrijp heel goed dat velen van jullie waarschijnlijk het liefst een lange winterslaap willen houden tot het allemaal weer voorbij is. Toch hoop ik dat deze tips ervoor zorgen dat iedereen kan genieten van deze maand. december en autisme2Voor de hele maand kan het vaak helpen om samen met je gezin een extra grote en uitgebreide kalender te maken. Schrijf alles erop wat jij belangrijk vindt. Wanneer komt er visite? Wanneer ga je zelf naar familie toe? Wat wordt er gegeten? Wanneer zijn er cadeau’s bij? Wanneer is er een dag even helemaal niets? Probeer je zoon of dochter ook zo veel mogelijk bij de planning in de ze maand te betrekken, misschien willen ze ook wel helpen? Staan er drie afspraken waarbij er veel (nieuwe dingen) wordt gegeten? Biedt dan aan dat zij ook een avond het avondeten mogen kiezen of vraag of zij het toetje voor een van deze maaltijden willen maken/kiezen. Stel voor om de boom op te tuigen zodra hun kerstvakantie begint. Dan staat hij er niet te vroeg en kunnen ze zelfs mee denken met hoe hij eruit kom te zien.

Hopelijk wordt de december maand nu een beetje minder chaotisch met deze tips. Ik wens jullie in ieder geval allemaal een rustige en fijne decembermaand toe!

 

 

Slaapproblemen en autisme

Iedereen heeft wel eens een nachtje dat hij of zij niet zo lekker slaapt, maar als jou zoon of dochter elke nacht weer problemen heeft om goed te slapen dan kan dit vervelende gevolgen hebben. Zeker kinderen hebben veel behoefte aan een goede en zeker ook voldoende nachtrust.
Gelukkig zijn ook slaapproblemen goed te verhelpen en in dit artikel geef ik jullie wat tips over wat je er zelf aan kan doen!

 

Wat is een slaapprobleem?teen002
Voordat ik je vertel wat je precies kan doen aan een slaapprobleem, is het natuurlijk goed om te weten wanneer iets nu echt een slaapprobleem is! De slaapproblemen die het meeste voorkomen zijn insomnia  en hypersomnia.
Hypersomnia betekent dat je overdag ontzettend moe bent, terwijl je toch voldoende slaapt. Dit kan bijvoorbeeld komen door een ijzertekort, maar misschien ook door een heel andere slaapstoornis zoals snurken!
Insomnia betekent dat je veel moeite hebt met in slaap vallen en blijven slapen. ’s Avonds niet in slaap kunnen vallen en lang wakker liggen bijvoorbeeld, maar ook ’s nachts vaak wakker worden en niet opnieuw in slaap kunnen vallen valt onder deze categorie. Als je dit soort klachten herkent dan helpen de onderstaande tips misschien wel voor jou.

Wat helpt bij slapen?
Een van de belangrijkste dingen die je kan doen is ervoor zorgen dat de slaapkamer (vooral het bed) van jou zoon of dochter goed zijn ingericht om te kunnen slapen. Zeg bijvoorbeeld dat ze overdag niet op bed mogen om te voorkomen dat het bed ook gebruikt wordt als bank of springkussen. Zorg ervoor dat de slaapkamer goed donker kan worden gemaakt met bijvoorbeeld gordijnen (eventueel een nachtlampje kan natuurlijk wel). Een vaste bedtijd zorgt daarnaast voor een vast ritueel en kan ook al enorm helpen met in slaap vallen. Begin ook elke dag rond dezelfde tijd met het aantrekken van de pyjama en tanden poetsen. Verder is het natuurlijk ook belangrijk dat het ’s nachts niet te warm of te koud is in de slaapkamer, pak dus in de winter een extra deken en doe in de zomer je raam lekker open. Kinderen met autisme kunnen soms zelfs maar moeilijk aangeven dat ze niet kunnen slapen door hitte of kou.
Samengevat: zorg voor een frisse en opgeruimde slaapkamer waar in het bed heerlijk kan worden geslapen en in de rest van de kamer lekker kan worden gespeeld. Poets de tanden, trek een pyjama aan, lees nog een verhaaltje en doe elke dag om dezelfde tijd het licht definitief uit.

Wat kan ik doen aan mijn problemen?
Als je al het bovenstaande al goed voor elkaar hebt (of dit nu ondertussen hebt geregeld) en nog steeds is slapen een groot probleem dan heb ik nog een paar extra tips:

  • Drink een glas melk: Sommige voedingsstoffen kunnen je helpen om moe te worden. Een glas melk is hier een goed voorbeeld van, maar een boterham met pindakaas werkt ook. Andere voedingsstoffen zoals koffie, thee, energydrankjes of snoep, houden je juist extra wakker. Probeer dit soort voedingstoffen niet meer te geven aan je kind als ze bijna gaan slapen. Geef ze liever nog een glas melk 😉
  • Maak je kind moe: “Ja maar ik ben nog helemaal niet moe!”. Klinkt dit je bekend in de oren? Probeer er dan voor te zorgen dat jouw kinderen echt wel moe zijn aan het einde van de dag. Niet elke middag tv kijken, maar hup lekker buiten spelen.
  • Monsters wegjagen: Sommige kinderen zijn erg bang in het donker en kunnen daarom slecht slapen. In plaats van te ontkennen dat er monsters zijn kan je jouw zoon of dochter helpen met het wegjagen van de monsters. Bijvoorbeeld met een anti-monster spray, een waakknuffel of een nachtlampje met anti-monster krachten. Probeer geen rituelen in stand te houden die op de lange termijn slecht zijn voor het slaapritme zoals bij papa en mama in bed slapen of veel licht aanhouden in de slaapkamer.
  • Wees streng: De moeilijkste tip die ik jullie kan geven is om streng te zijn. Bedtijd is bedtijd en daar wordt niet vanaf geweken. Komt jouw zoon of dochter elke 5 minuten weer naar beneden met een nieuwe smoes? Ga hier dan niet op in maar begeleid je zoon of dochter elke keer gewoon weer terug naar zijn of haar slaapkamer. Zorg ervoor dat ze even plassen/wat drinken/hun tandenpoesten voor ze naar bed zodat dit niet elke avond een smoesje kan worden ;-). Komen ze te vaak uit bed, dan kan hier een straf tegenover staan, gaat het juist goed, dan kan je je kind de volgende dag hiervoor belonen (bijvoorbeeld met een lekker ontbijt).

Misschien hebben jullie voor mij nog wel een tip om in slaap te komen? In dat geval hoor ik ze graag :-)

 

Feestdagen en autisme

Feestdagen zijn voor de meeste mensen heerlijk! Lekker een dagje vrij, met vaak lekker eten en gezellig samen met familie of vrienden. Voor iemand met autisme is dit heel anders: het is een dag zonder vaste structuur, waarop alles anders loopt dan normaal. Geen school, niet vroeg op en geen voetbal. In plaats daarvan moeten ze naar opa en oma, de kerstmarkt of gaan ze helemaal in het oranje naar de vrijmarkt. Feestdagen zijn vaak zo’n chaos voor kinderen met autisme, dat ze er helemaal niet meer van kunnen genieten. Daarom geef ik jullie in deze blog enkele tips om feestdagen leuk en feestelijk te houden.

VoorbereidingSinterklaas
Iemand met autisme wil van te voren graag weten wat het plan is en waar hij of zij aan toe is. Daarom is het belangrijk om voor een feestdag van te voren te weten wat er allemaal gaat gebeuren. Praat hierover met het gezin. Wat gebeurd er voor het ontbijt, bij wie gaan jullie op bezoek of waar gaan jullie naartoe? Spreek hier goed over met je kind. Leg bijvoorbeeld uit hoe de 1e en 2e Paasdag eruit gaan zien en waarom er eigenlijk pasen gevierd wordt. Waar gaan jullie avondeten en met wie? Als jullie naar een restaurant gaan, probeer dan alvast samen de website te bekijken zodat je kind alvast een idee heeft van wat er te wachten staat (en wat hij of zij wil bestellen).

Houdt je aan het plan
De dag is daar, genieten maar! Het is zo gezellig bij opa en oma dat jullie liever nog een uurtje langer willen blijven. Zorg dan dat je dit eerst goed bespreekt met elkaar. Het is niet leuk als jouw kind er vanuit gaat dat jullie om 3 uur naar huis gaan en vervolgens teleurgesteld wordt. Is het niet mogelijk om je aan zo’n strakke tijd te houden? Maak dan ook niet deze belofte, maar zeg bijvoorbeeld: tussen 3 en 4 uur gaan we naar huis. Dus onthoudt: als er toch veranderingen plaatsvinden in de planning, bespreek dit dan met je kind. Dit is belangrijk voor alle kinderen, maar extra belangrijk voor kinderen met autisme.

Punten van herkenning
Zelfs als je alles voorbereid kan een feestdag nog steeds een heftige ervaring zijn voor iemand met autisme. Om toch wat houvast te kunnen bieden is het fijn als er bepaalde onderdelen van zijn of haar vaste structuur terug te zien zijn op deze dag. Een goed voorbeeld is de bedtijd, of ’s middags de hond uitlaten. Op die manier zijn er kleine punten van herkenning, die bekend zijn en waar geen verrassingen bij komen kijken. Even de hond uitlaten, zoals elke middag, kan even een rustpunt vormen. Ook even lekker een boek lezen of eventjes samen een spelletje spelen kan goed werken om even te ontspannen.

Wat doe jij het liefste op een feestdag? Of wat vind je absoluut niet leuk? Laat het me weten en misschien kan ik je verder helpen.