De V-P kloof en autisme

Als ouder heb je de term misschien al wel eens gelezen in een verslag of gehoord van een professional: een v-p kloof. Veel kinderen en jongeren met autisme hebben ook een zogenaamde kloof tussen hun verbale en performale intelligentie, kort de v-p kloof. Maar wat betekent deze kloof? Hoe wordt hij gemeten en wat kan je er aan doen? Dat lees je allemaal in dit artikel.

Wat is een V-P kloof?

Een v-p kloof staat voor een kloof tussen iemands verbale en performale intelligentie. Voor ik kan v-p kloofuitleggen wat deze kloof is, zal ik eerst uitleggen wat verbale intelligentie en performale intelligentie betekent. Als je een intelligentie test doet, worden er vaak twee soorten intelligentie getest die samen het gemiddelde intelligentie niveau bepalen. Verbale en performale intelligentie. Verbale intelligentie klinkt voor veel mensen al bekend. Het meet je intelligentie op het gebied van taal. Met verschillende onderdelen test een IQ test of je de betekenis van veel woorden kent, of je verbanden kan leggen en of je kan redeneren. Wat performaal IQ is, is lastiger uit te leggen. In een IQ test wordt je performale intelligentie getest met onderdelen die je ruimtelijk inzicht testen, je motorische vaardigheden meten en die kijken hoe je omgaat met problemen. Je performale intelligentie vertelt dus, hoe goed jij kennis praktisch kan gebruiken.

Terug naar de v-p kloof. Als je een v-p kloof hebt, betekent dit dat jouw scores op de verbale en performale intelligentie erg uit elkaar liggen. De meeste mensen zijn, ondanks kleine verschillen, in beide onderdelen ongeveer even goed. Bij mensen met een v-p kloof is dit wél het geval en dit kan problemen opleveren. Zoals je in andere artikelen op deze site kan lezen, zijn kinderen en jongeren met autisme vaak erg goed in het zien van details; ze begrijpen sneller hoe systemen werken en hebben moeite met de sociale en communicatieve aspecten van hun leven. Kinderen en jongeren met autisme hebben daarom soms een v-p kloof waarbij hun performale intelligentie een stuk hoger is, dan hun verbale intelligentie. Dit kan echter ook andersom voorkomen (vooral bij kinderen met Asperger). Zij hebben juist vaak een hogere verbale intelligentie.

Wat kan ik er aan doen?

Net als met het totale IQ is een groot deel van de intelligentie aangeboren (ongeveer 50%) en een ander deel van je intelligentie wordt vaak bepaald in je eerste levensjaren. Toch is het wel mogelijk om je IQ te trainen met specifieke opdrachten. Iemands IQ drastisch veranderen is wel zeer moeilijk. naast het trainen van je IQ kan je ook rekening houden met een V-P kloof bij jouw zoon of dochter. Erken de zwakke punten en geef hier extra ondersteuning in, maar erken ook zeker de sterke punten en probeer deze in het voordeel te gebruiken! Enkele tips die kunnen helpen als jouw kind performaal veel sterker is dan verbaal, zijn:

  • v-p kloof veter strikkenWees beeldend. Gesproken taal komt minder goed binnen dan plaatjes, dus probeer bijvoorbeeld pictogrammen te gebruiken. Zeker bij taken die vaak terugkomen kan het bij kleine kinderen helpen om een stappenplan met plaatjes te hebben. Bijvoorbeeld om je veters te leren strikken!
  • Leg dingen vast. Je kan het duizend keer zeggen of gewoon één keer ergens opschrijven. Zo komt de informatie beter binnen. Plak bijvoorbeeld een briefje op de koelkast met de vraag of jouw zoon of dochter de hond wil uitlaten om 16.00. Een vast plaatje voor deze vraag is ook handig.
  • Maak een planning. Als dingen volgens een vaste structuur verlopen is dit makkelijker om te onthouden en hoef je ook minder verbale sturing te geven.
  • Gebruik korte zinnen. Zeker als we praten, gebruiken we soms erg lange zinnen met meerdere acties in die zin. Wees kort en bondig als je tegen jouw zoon of dochter met een V-P kloof spreekt. Noem slechts één vraag of actie per zin. Bijvoorbeeld: “Doe je schoenen aan” In plaats van “Kom op, pak eens snel je schoenen, we moeten snel weg als je we nog op tijd op school willen komen en je hebt meteen gym dus je moet echt op tijd zijn!”. Je hebt nu in één zin heel veel informatie gegeven en jouw kind is de eerste helft van de zin alweer vergeten als je bent uitgesproken!

Enkele tips die kunnen helpen als jouw kind verbaal veel sterker is dan performaal, zijn:

  • Overschat je kind niet! Kinderen met een hoog verbaal IQ kunnen erg intelligent overkomen, maar kunnen taken als boodschappen doen erg moeilijk vinden. Let goed op wat jouw kind wel en niet alleen kan en laat je niet misleiden door de moeilijke taal die ze soms kunnen gebruiken.
  • Maak een stappenplan. Gesproken en geschreven taal zijn niet moeilijk voor deze kinderen, maar het omzetten naar acties wel. Maak voor nieuwe taken daarom een stappenplan zodat ze precies weten wat ze moeten doen en oefen ze regelmatig
  • Leg sociale situaties uit. Bij een sociale situatie gebeurt veel meer dan alleen de taal die wordt gesproken. Help deze kinderen om gezichtsuitdrukking, lichaamshoudingen en ga zo maar door te herkennen en te begrijpen.
  • Leer ze social gedrag. Omdat ze sommige sociale situaties misschien niet goed begrijpen kunnen deze kinderen soms wat asociaal gedrag vertonen. Bijvoorbeeld eindeloos kunnen praten over hun eigen onderwerp, maar niet luisteren als iemand anders praat. Leer jouw kind dit soort vaardigheden en help ze misschien dit soort asociaal gedrag te herkennen.

Dit is een artikel dat onderdeel is van een serie artikelen over diagnostiek bij kinderen met autisme. Klik hier voor de andere artikelen in deze serie.